In de afgelopen jaren hebben we niet alleen een sterke opkomst van de robots in het straatbeeld, maar ook in het werkende leven gezien. Van pinautomaat tot zelfscankassa, steeds meer beroepen worden geautomatiseerd. Van werknemers wordt tegenwoordig verwacht dat ze zelf actief in hun loopbaan investeren, zodat ze met het bedrijf mee kunnen groeien zonder dat ze vervangen hoeven worden door een robot.

 

Maar hoe dan verder?

Stel, een deel van de werkzaamheden op je afdeling is geautomatiseerd, maar je kan aan het werk blijven in je huidige baan. Door de automatisering hebben wel een paar van je collega’s moeten vertrekken. Hoe gaat het dan verder?

Hier is onderzoek naar gedaan door de Amerikaanse onderzoekers Mustafa Dogan en Pinar Yildirim. Zij voorspellen een aantal ingrijpende wijzigingen in het werkende leven van werknemers waar automatisering zal plaatsvinden op de werkvloer.

 

Motivatie

Hoe je het ook wendt of keert, de mens blijft een sociaal dier. Het vertrek van collega’s op de werkvloer kan leiden tot minder gemotiveerd personeel. Niet alleen worden de meer sociale gesprekken met collega’s gemist, maar ook de mogelijkheid om samen, collegiaal naar de oplossing van een probleem te zoeken. Zo kan het vertrek van mensen leiden tot meer eentonig werk of zelfs tot verveling, maar ook tot verminderde resultaten op de werkvloer door gebrek aan sociale creativiteit.

 

Salaris

Veel salarissen worden bepaald aan de hand van prestaties ten opzichte van die van collega’s binnen een bedrijf of branche. Op het moment dat je collega een superefficiënte robot is, kan dit makkelijk een probleem worden. Salarissen kunnen dan makkelijk dalen, waardoor de motivatie van het personeel waarschijnlijk nog verder zal afnemen.

 

Toekomst

Al met al geen prettig beeld dat geschetst wordt door de onderzoekers. Maar is er dan wel een toekomst voor de (menselijke) werknemer? Ik geloof van wel. Maar dan zal er aan de kant van zowel de werkgever als de werknemer iets moeten gaan gebeuren.

Voor de werkgever zal er een andere aanpak moeten komen om de werknemer duurzaam aan het bedrijf te binden. Vaak wordt gedacht dat dit gebeurt door de werknemer meer te betalen dan de concurrent, maar dit klopt maar ten dele. De onderzoeker Frederick Herzberg stelde al in de jaren ’50 en ‘60 dat je personeel niet alleen motiveert door het uitlichten van succes in het werk, maar ook door erkenning en zelfstandigheid. Het werk moet voldoende uitdagend blijven en er moeten voldoende groeimogelijkheden zijn. Het vieren van kleine successen kan al een enorm verschil maken. En het belangrijkste is misschien wel het vertrouwen vanuit de organisatie in de werknemer. Dit kan concreet bijvoorbeeld minder controle betekenen, waardoor de werknemer meer vrijheid van handelen en verantwoording voelt voor zijn werk.

De werknemer zal continu moeten investeren in de eigen ontwikkeling om inzetbaar te blijven. Een mooi voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van de PROFI competenties. Uit ervaring en onderzoek blijkt namelijk dat de mens zich altijd zal onderscheiden van de robot op basis van deze competenties: Probleemoplossend vermogen, Relaties met klanten en op de werkvloer, Omgaan met verandering, Flexibiliteit en Initiatief. Door te scholen op deze competenties kan je er voor zorgen dat je aan het werk blijft, ondanks de opkomst van de robots. Je bent dan namelijk goed in precies die dingen die een robot niet kan, en dat bepaalt jouw succes op de arbeidsmarkt van morgen!